Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Podstawy genetyki klasycznej - Zasady dziedziczenia

Podstawowe prawa dziedziczenia cech zostały opracowane przez Grzegorza Mendla w połowie XIX wieku:

I prawo Mendla - prawo czystości gamet:

Gamety zawierają po jednym allelu z każdej pary alleli.

II prawo Mendla - prawo niezależnej segregacji cech:

Allele dwóch różnych genów rozdzielane są do gamet niezależnie od siebie.

Na początku XX wieku zasady dziedziczenia zostały uzupełnione przez Thomasa Morgana. Uczony ten był twórcą chromosomowej teorii dziedziczności, odkrywając chromosomy jako miejsce, gdzie znajdują się geny. Zauważył też, że nie wszystkie cechy dziedziczą się zgodnie z II prawem Mendla. Znajdujące się na jednym chromosomie allele różnych genów rozchodzą się do gamet razem. Geny te nazwał genami sprzężonymi.

Geny sprzężone to geny znajdujące się na jednym chromosomie.

Geny sprzężone. Allele genów znajdujących się na dwóch różnych chromosomach rozchodzą się do gamet niezależnie od siebie, tworząc dowolne kombinacje z jednakowym prawdopodobieństwem (zgodnie z II prawem Mendla). Allele genów znajdujących się na tym samym chromosomie trafiają do gamet razem, czyli są ze sobą sprzężone. W praktycie od tej zasady istnieją wyjątki spowodowane zjawiskiem crossing-over.

Schemat zapisu prostej krzyżówki genetycznej

Przy zapisywaniu krzyżówek stosujemy najczęściej symbole literowe. Allele dominujące zapisujemy duża literą alfabetu - np. A, a recesywne małą - a.

Uwaga: do jednej cechy stosujemy jedną literę alfabetu. Nie stosuje się zapisów A - cecha dominująca, b - cecha recesywna (przy bardziej skomplikowanych krzyżówkach taki zapis nieuchronnie prowadzi do błędu).

AA - homozygota dominująca

aa - homozygota recesywna

Aa - heterozygota

Dodatkowe symbole stosowane przy zapisie krzyżówek:

P - pokolenie rodzicielskie, F1 - pierwsze pokolenie potomne, F2 - drugie pokolenie potomne.

Najczęściej stosowana forma zapisu to schemat lub tabelka.

Przykład:

Zapis krzyżówki wykonanej przez G. Mendla, doświadczenie dotyczące dziedziczenia barwy kwiatów u grochu.

A - allel dominujący warunkujący czerwoną barwę kwiatów

a - allel recesywny - odpowiada za białe kwiaty

Schemat zapisu prostej krzyżówki genetycznej. Rodzaje gamet.

lub to samo w postaci tabelki:

F1: Aa x Aa

Gamety A a
A AA czerwony Aa czerwony
a Aa czerwony aa biały

Wybierz szkołę

Szkoła