Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Dziedziczenie cech - prawa Mendla

Zapamiętaj!

Przy opisie przebiegu krzyżówek genetycznych używa się następujących symboli i pojęć:

- P - pokolenie rodzicielskie (rodzice)

- F1 - pierwsze pokolenie potomne

- F2 - drugie pokolenie

- duża litera alfabetu oznacza allele dominujące czyli ujawniające się w pierwszym pokoleniu np.: A, B, D

- mała litera alfabetu oznacza allele recesywne czyli nie ujawniające się w pierwszym pokoleniu np. a, b, d

- homozygota posiada w chromosomach homologicznych dwa identyczne allele w parze warunkującej tę cechę np.: AA lub aa

- heterozygota posiada w chromosomach homologicznych dwa różne allele w parze warunkującej tę cechę np.: Aa

- ♀ osobnik płci żeńskiej, produkujący komórki jajowe

- ♂ osobnik płci męskiej produkujący plemniki

Grzegorz Mendel, czeski zakonnik i przyrodnik, zapoczątkował badania nad dziedziczeniem cech. Zajmował się mechanizmami dziedziczenia np.: barwy kwiatów, kształtu nasion u grochu. Krzyżował ze sobą groch o kwiatach czerwonych z grochem o kwiatach białych.

W tym przykładzie gen warunkujący czerwony kolor kwiatów oznaczymy dużą literą A, a gen warunkujący białą barwę kwiatów - małą literą a.

Aby zobrazować jak przebiega dziedziczenie barwy kwiatów u potomstwa, należy zapisać krzyżówkę genetyczną.

Krzyżówka genetyczna dla pokolenia F1. Genotypy rodziców - P: odmiana czerwona - AA i odmiana biała - aa. Gamety rodziców. Rodzice, gamety.

W pierwszym pokoleniu otrzymano rośliny o genotypie Aa, czyli heterozygoty z czerwoną barwą kwiatów. Taki mieszaniec posiada jednocześnie gen A na barwę czerwoną i gen a na białą. W tym wypadku gen A, decydujący o czerwonej barwie, jest genem dominującym w stosunku do genu a, który jest recesywny, czyli ustępujący.

Osobniki AA i Aa są genetycznie różne, czyli mają różne genotypy. Jednak pod względem barwy kwiatów, czyli wyglądu zewnętrznego są jednakowe, a to za sprawą dominowania genu A. Ponieważ rośliny mają taki sam wygląd zewnętrzny, mówimy, że mają ten sam fenotyp.

Zapamiętaj!

Fenotyp jest to wygląd osobnika, czyli zespół wszystkich jego cech związanych z wyglądem.

Jak wynika z obserwacji dziedziczenia cech u grochu osobniki o tym samym fenotypie (wyglądzie) mogą mieć inny genotyp. Wynika z tego, że czerwony kolor kwiatów był cechą dominującą. Jakie kwiaty pojawią się w następnym pokoleniu jeżeli zostaną skrzyżowane rośliny z pokolenia F1 czyli heterozygoty o genotypie Aa i kwiatach czerwonych?

Krzyżówka genetyczna dla pokolenia F2. Genotypy rodziców Aa i Aa. Gamety rodziców: A a i A a.

Na tym etapie krzyżowania roślin o wzorze genowym Aa będziemy mieli dwa rodzaje gamet, tzn. połowę osobników z genem A i połowę z genem a. Przy otrzymaniu mieszańców w drugim pokoleniu, czyli F2, powstaną osobniki o genach AA, Aa, Aa, aa. Osobniki o genach AA, Aa, Aa będą miały kwiaty czerwone (dominowanie genu A), natomiast osobnik o genach aa będzie miał kwiaty białe.

Na podstawie tego doświadczenia Mendel sformułował prawo czystości gamet, czyli inaczej:

Wybierz szkołę

Szkoła
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij