Ewolucjonizm współczesny - Przykłady zmian ewolucyjnych

Oporność na antybiotyki

Zjawisko pojawiania się coraz to nowych szczepów bakterii opornych, czyli niewrażliwych na działanie antybiotyków jest coraz poważniejszym problemem medycznym. Nie wiemy, kiedy zaszła pierwsza mutacja, w wyniku której pojawił się allel chroniący bakterie przed działaniem antybiotyków. Mogło się to zdarzyć znacznie wcześniej, zanim człowiek wprowadził te leki do użytku. Wówczas posiadanie cechy oporności na antybiotyk nie dawało bakteriom chorobotwórczym żadnej przewagi nad tymi szczepami, które cechy tej nie posiadały. Sytuacja zmieniła się diametralnie po wprowadzeniu antybiotyków. Dobór naturalny ostro eliminował szczepy bakterii wrażliwych na antybiotyk, a preferował cechę oporności. Aktualnie, wprowadzanie nowych antybiotyków zaostrza presję selekcyjną. Po chwilowym „zwycięstwie” człowieka wynikającym z wprowadzenia nowego antybiotyku, pojawiają się nowe szczepy posiadające allel pozwalający bakteriom przeżyć szkodliwe działanie nowej substancji. Znane są szczepy niewrażliwe na działanie jakichkolwiek znanych antybiotyków, co budzi niepokój związany z ich niekontrolowanym rozprzestrzenieniem się i możliwością światowej epidemii.

Należy więc pamiętać, że każde zastosowanie antybiotyków przyczynia się do selekcjonowania szczepów bakterii opornych na ich działanie, a tym samym coraz trudniej jest niektóre szczepy zwalczyć. Dlatego nie powinno się stosować tych leków bez wyraźnej potrzeby, np. osłonowo w chorobach wirusowych.

Analogiczna sytuacja to stosowanie środków bakteriobójczych dodawanych do artykułów sanitarnych, czy też używanie insektycydów w celu tępienia szkodników w uprawach.

Melanizm przemysłowy

Jest to proces związany ze zmianą ubarwienia zaobserwowany u ćmy - krępaka, pospolicie występującej na Wyspach Brytyjskich. Skrzydła ciem żyjących w XIX wieku ubarwione były na jasnoszary kolor, natomiast zdarzały się pojedyncze osobniki o nietypowym, ciemnym ubarwieniu (wiemy o tym dzięki analizie starych kolekcji owadów).

Ćmy prowadzą nocny tryb życia, w dzień śpią najczęściej na powierzchni pni drzew. Są pożywieniem ptaków i jedyną ich obroną w tej sytuacji jest „bycie niewidocznym”. Jasnoszare ubarwienie skrzydełek prawie nie różni się od pni drzew pokrytych szarozielonymi porostami. Natomiast osobniki o ciemnych skrzydłach, pojawiające się od czasu do czasu w populacji jako wynik mutacji, były bardzo dobrze widoczne i tym samym szybko przez ptaki eliminowane. Wraz z rozwojem uprzemysłowienia, porosty zaczęły ginąć (są bardzo wrażliwe na zanieczyszczenia) i na ciemnej korze drzew osobniki o jasnoszarych skrzydłach stały się dobrze widoczne. Dobór naturalny eliminował je, a preferował osobniki o skrzydłach ciemnych. Około połowy XX wieku populacja tych ciem w Londynie składała się prawie wyłącznie z osobników ciemno ubarwionych. Nastąpiła wyraźna zmiana w częstości występowania alleli. Aktualnie, na skutek licznych działań podjętych w celu ochrony środowiska, w populacji krępaka znów przeważają osobniki jasne.

Wybierz szkołę

Szkoła

Ten portal korzysta z plików cookies w celu umożliwienia pełnego korzystania z funkcjonalności serwisu, dopasowania reklam oraz zbierania anonimowych statystyk. Obsługę cookies możesz wyłączyć w ustawieniach Twojej przeglądarki internetowej. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z ustawieniami przeglądarki.

Zamknij